Ik ben met pensioen en wil in het buitenland van mijn oude dag genieten. Hoe zit het dan met mijn pensioen?

gettyimages-697568071.jpg

Velen van onze gepensioneerde medeburgers zouden graag in het buitenland hun pensioen willen genieten. Zij hebben genoeg van het miezerig weer van bij ons! Enkele decennia geleden was dit nog ondenkbaar. Vorig jaar verbeven meer dan 51.000 van onze gepensioneerde landgenoten permanent in het buitenland. Één vijfde hiervan koos voor Frankrijk. En elk jaar vertrekken nog meer Belgische pensioengerechtigden naar het buitenland! Men noteerde een stijging met liefst 25 procent ten opzichte van 2014. Daarnaast worden er 136.000 pensioenen uit ons land uitbetaald aan personen die de nationaliteit hebben van het land waar ze verblijven.

Wat moet men doen om in het buitenland een Belgisch pensioen te genieten? Het spreekt vanzelf dat het gemakkelijker is naar een Europees land te verhuizen, dan erbuiten.  We moeten verschillende gevallen onderscheiden: je verhuist naar het buitenland na je pensioen, of je verblijft reeds in het buitenland op het ogenblik van je pensioen.

JE BENT AL MET PENSIOEN EN JE GAAT IN HET BUITENLAND WONEN 

In dit geval heb je alle formaliteiten (pensioenaanvraag) reeds in België uitgevoerd en krijg je al een pensioen. Het enige dat je dan moet doen is, twee maanden voor je vertrek, je nieuwe adres melden aan de Federale Pensioendienst. Je moet natuurlijk ook via het gemeentebestuur alle gebruikelijke formaliteiten vervullen voor een verhuis naar het buitenland. Je gegevens moeten immers in het rijksregister aangepast worden. Je grootste zorg zal natuurlijk zijn je pensioen te ontvangen. Dit kan op twee manieren: ofwel meld je het bankrekeningnummer van je nieuwe bank in het buitenland, ofwel bewaar je gewoon je Belgische bankrekening. Dit is misschien nog het gemakkelijkst, vermits dankzij de SEPA (Single European Payment Area) (bijna) geen verschil meer bestaat tussen een binnenlandse en een buitenlandse rekening van de zone. Let op, buiten de eurozone kunnen er wel transactiekosten aangerekend worden. Er bestaat natuurlijk ook de mogelijkheid om een bestendige opdracht op te stellen, zodat elke maand een vast bedrag overgeschreven wordt op je buitenlandse rekening.

Weet toch dat de inkomensgarantie voor ouderen (IGO) niet uitbetaald wordt aan iemand die in het buitenland verblijft. Voor het ouderdomspensioen, de overlevingspensioenen, en de weduwerenten is er geen verschil.

BEWIJS DAT JE IN LEVEN BENT!

Opgelet, er is een belangrijke voorwaarde, die misschien belachelijk kan klinken: je moet steeds bewijzen... dat je in leven bent. Één keer per jaar stuurt de pensioendienst een "levensbewijs" op.  Laat niet na dit bewijs binnen de 30 dagen ingevuld terug te sturen als bewijs dat je nog in leven bent. Als je in Duitsland, Frankrijk of in Nederland woont, krijg je in principe geen levensbewijs meer en moet je het dus niet meer terugsturen. Inderdaad, de invoering van een elektronische gegevensuitwisseling met de Duitse, Franse en Nederlandse overheden maakt de papieren formulieren overbodig.

LET OP VOOR JE AANVULLEND PENSIOEN

Het kan gebeuren dat je vorig land van verblijf eist dat je een eventuele belastingaftrek terugbetaalt die je hebt gekregen wanneer je in dat land voor een aanvullend pensioen spaarde.  Dit is echter niet toegelaten: het aanvullend pensioen moet dezelfde belastingbehandeling krijgen als aanvullende pensioenen die worden betaald aan inwoners van dat land. Bij zulk probleem kun je voor hulp terecht bij het Europees Consumentencentrum (ECC).

EN HOE ZIT HET MET DE GEZONDHEIDZORG?

Geniet je je pensioen in een land van de Europese Economische Ruimte (E.E.R. : de 28 lidstaten van de Europese Unie en drie leden van de Europese Vrijhandelsassociatie (E.V.A.), Noorwegen, Ijsland en Liechtenstein), of in Zwitserland, (dat wel lid is van de E.V.A., maar niet van de E.E.R.!), dan heb je de rechten op gezondheidszorg volgens de wetgeving van het land waarin je verblijft. Je moet bij je Belgische ziekenfonds de nodige documenten aanvragen die bewijzen dat je in orde bent voor de Belgische ziekteverzekering, en dan kun je je inschrijven bij een plaatselijk ziekenfonds. Wie in deze context vreest voor een Brexit, moet weten dat het Verenigd Koninkrijk vóór zijn toetreding tot de Europese Gemeenschap, nu Europese Unie, lid - en zelfs initiatiefnemer - was van de Europese Vrijhandelsassociatie.  Het is dus te verwachten dat zij na een Brexit weer lid zullen worden van de E.V.A.. Maar niets is zeker in dit dossier.

Onlangs ondertekende ons land een Europees verdrag dat onze gepensioneerden in het buitenland beter moet beschermen wanneer hun medische of mentale toestand plots slechter wordt. Dit verdrag zal in de Belgische wetgeving omgezet worden om duidelijk te stellen hoe bepaalde beschermingsmaatregelen voor hulpbehoevende volwassenen over de grenzen heen toegepast moeten worden. Voor alle vragen in verband hiermee is er nu één centraal meldpunt: de Federale Centrale Autoriteit (FCA) van de FOD Justitie.

Indien je reeds in het buitenland verblijft, wanneer je je pensioen aanvraagt, of indien je land van verblijf buiten de Europese Economische Ruimte ligt, dan is de situatie iets moeilijker.