Wat na je pensionering? Een studie van NN (NN Langlevenonderzoek, 2024) bevroeg zelfstandigen ouder dan 45 en gepensioneerde ondernemers (jonger dan 80) over dit thema. Zo kregen ze onder andere de vraag voorgeschoteld wat zij als cruciale aspecten beschouwden om succesvol met pensioen te zijn. Uit de antwoorden blijkt dat vier domeinen essentieel zijn voor een succesvolle pensioenperiode:
- Gezondheid
- Financiën
- Gezin
- Zingeving en doelstellingen
Je pensioen kan je het gevoel geven van je herwonnen vrijheid, maar toch vallen ook heel wat gepensioneerden in een zwart gat. Ontdek hoe jij gelukkig met pensioen kunt zijn.
Draag zorg voor je fysieke en mentale gezondheid
Een goede gezondheid geeft je meer keuzevrijheid om te doen wat je wil.
Een goede gezondheid = de basis
Met ouder worden neemt de kans op chronische ziekten toe. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een goede, stabiele gezondheid voor 64% van de deelnemers aan de studie van groot belang is. Maar opvallend is dat een aantal andere criteria nog hoger ingeschat worden: het behouden van cognitieve vermogens en zich op eigen houtje uit de slag kunnen trekken bijvoorbeeld.
De rol van je mentaal welzijn
Er is ook veel aandacht voor mentaal welzijn. 65% vindt het erg belangrijk om optimistisch te blijven en over het algemeen een positieve attitude te hebben. Een goede emotionele balans draagt volgens de respondenten zeker bij tot het geluk. Mensen rond zich hebben die echt begaan zijn met je en het gevoel hebben dat je goed bent in de activiteiten die jij belangrijk vindt, zijn essentieel voor je mentaal welzijn.
Blijf actief voor je lichaam en geest
Het komt er dus op aan om zorg te dragen voor je fysieke en mentale gezondheid. Bewegen is daartoe een absolute meerwaarde. Denk bijvoorbeeld aan wandelen, sporten, … Maar denk ook aan je mentale gezondheid. Hierbij een lijstje met mentale stimuli:
- een boek lezen
- verder blijven werken
- vrijwilligerswerk doen
- een extra taal leren
- dansen
- je uitleven met strategische spelletjes, zoals schaken of bridge
- yoga
- …
Bereid je financieel voor en vergroot je gemoedsrust
Met de steeds toenemende levensverwachting, is het belangrijk om financieel voldoende buffer te voorzien voor de rest van je leven. Wie financieel sterk genoeg staat om tot het einde van zijn of haar leven rond te komen, kent meer gemoedsrust en ervaart minder stress dan mensen die het moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Spaar evenwel voor het leven dat je wil leiden, zoals jij dat wil, en niet gewoon om rond te komen.
Waarom je wettelijk pensioen als zelfstandige niet genoeg is
Je wettelijk pensioen als zelfstandige zal niet volstaan om je levensstandaard te behouden na je pensionering. Je wettelijke pensioenuitkering ligt immers een stuk lager dan je laatste nettoloon. Er zijn heel wat tips om rond te komen, maar het is noodzakelijk om tijdens je actieve loopbaan te sparen voor een aanvullend pensioen. Daarmee kan je de kloof tussen je wettelijk pensioen en je laatste bezoldigingen (gedeeltelijk) dichten.
Opties voor een aanvullend pensioen
Hoe zorg je als zelfstandige voor een aanvullend pensioen tijdens je loopbaan? Dat kan op verschillende manieren. Zo is er het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ), en voor zelfstandigen met een vennootschap de individuele pensioentoezegging (IPT). Verder bestaat er ook een Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen (POZ) voor zelfstandigen zonder vennootschap. Daarnaast kunnen zelfstandigen ook aan pensioensparen en langetermijnsparen doen, alsook vrij sparen en beleggen zonder fiscaal voordeel.
Je pensioen aanvullen?
Zo spaar je voor je pensioen als zelfstandige >
Stappenplan: hoe bereid je je financieel voor
Volg dit stappenplan om je financieel voor te bereiden op je pensioen:
- Schat het totaalbedrag in dat jij nodig hebt voor een zorgeloos pensioen.
- Bereken het eindkapitaal van je huidige spaarplan(nen).
- Op basis van het verschil tussen de bedragen in stap 1 en stap 2 kan je berekenen hoeveel je eigenlijk elke maand (bijkomend) moet sparen om aan je gewenste bedrag te komen.
- Spaar dat bedrag effectief en volg je pensioenplan nauwgezet op.
Check via de Zelfstandigenscan van NN of je op de goede weg bent en vergelijk jezelf met andere ondernemers die zich grondig voorbereid hebben op hun pensioen.
Onderhoud je contacten
Het belang van sociale contacten
62% wil meer tijd doorbrengen met zijn of haar geliefden. En 63% waardeert het echt om vaker samen te zijn met de partner. 80% haalt veel plezier uit zijn of haar gezin. Quality time met het gezin biedt dus een grote meerwaarde, zo blijkt uit de studie. Tegelijkertijd willen veel gepensioneerden hun kinderen of familie niet tot last zijn.
Het risico van eenzaamheid
Het onderzoek toont ook aan dat 28% van de bevraagden zich soms eenzaam voelt, 22% vaak en 6% meestal of zelfs de hele tijd. Gepensioneerden zonder nauwe band met familie en vrienden lopen een groter risico op fysieke en sociale isolatie. Eenzaamheid kan een negatieve impact op je gezondheid hebben, bijvoorbeeld door het risico op mentale gezondheidsproblemen en cardiovasculaire ziekten te verhogen en het immuunsysteem te verzwakken. Voldoende sociale relaties behouden en zelfs verder uitbouwen is dan ook een belangrijke schakel in succesvol met pensioen zijn.
Tips om je sociale contacten te onderhouden
- Word lid van een hobbyclub of vereniging
- Volg cursussen in je buurt
- Ga regelmatig langs in het buurthuis.
- Sluit je aan bij een wandelgroep, zwemclub of seniorensport.
- Bezoek lokale evenementen
- Doe vrijwilligerswerk.
- Onderhoud oude vriendschappen
- Plan vaste momenten in om met je familie samen te zijn.
Hou een zinvol doel voor ogen
Waarom doelen belangrijk zijn
Actief blijven in de brede zin van het woord biedt volgens de helft van de respondenten een belangrijke meerwaarde. Doelen geven zin en structuur aan je pensioenleven. Iets teruggeven aan de maatschappij en jezelf verder ontwikkelen kunnen drijfveren zijn voor bepaalde doelen. Doelen houden je ook mentaal scherp.
Soorten doelen
Dit kan gaan over tijd doorbrengen met familie en vrienden, maar ook over betaald (flexijob bijvoorbeeld) of vrijwilligerswerk, opleidingen volgen, musea bezoeken … Hoe dan ook: blijf plannen maken en voor jezelf doelstellingen bepalen: het geeft letterlijk en figuurlijk extra zin aan je leven en je blijft je er langer jong door voelen.
Doelen kunnen veel vormen aannemen: elke dag een wandeling doen, één cursus per jaar volgen, …
Hoe succesvol zijn gepensioneerde zelfstandigen nu echt?
De studie toont aan dat 75% van de ondervraagde zelfstandigen tevreden is met zijn of haar pensionering, en 68% er echt van geniet. 47% oordeelt dat ze het nog steeds vrij druk hebben.
Maar er zijn ook minder positieve signalen:
- 32% geeft aan dat ze zich serieus moesten aanpassen aan lagere inkomsten
- 23% mist de stimuli die het werk hen gaf
- 12% maakt zich echt zorgen over zijn financiële situatie
Er is leven na je pensioen: start vandaag nog!
Het komt erop aan om tijdig te investeren in de vier domeinen die echt een verschil maken: gezondheid, financiën, sociale contacten en zingeving. Werk er niet enkel aan na je pensionering, maar ook tijdens je actieve loopbaan.
Wacht niet tot je met pensioen gaat om hier werk van te maken. Een zinvol en gelukkig pensioenleven begint nu. Als je tijdens je actieve loopbaan investeert in de vier fundamenten die écht het verschil maken, dan geeft dit je later meer vrijheid, energie en gemoedsrust.