Gelijkgestelde periodes: wat is het en tellen ze mee voor je pensioen?

Wat zijn gelijkgestelde periodes?

Gelijkgestelde periodes zijn periodes waarin je niet werkt, maar die toch meetellen voor je wettelijk pensioen. Denk aan ziekte, moederschapsrust, werkloosheid, tijdskrediet, militaire dienst of staking. De voorwaarde is veelal dat je tijdens die periode een socialezekerheidsuitkering ontving. Deze dagen tellen mee voor twee zaken: de lengte van je loopbaan (de loopbaanbreuk) én voor het pensioenbedrag, via een fictief loon (een bedrag dat de pensioendienst toekent voor een gelijkgestelde periode).

Op welke punten heeft een gelijkgestelde periode impact?

Elke gelijkgestelde periode kan vier aparte gevolgen hebben voor je pensioen.

1. Eerst de klassieke voorwaarde voor vervroegd pensioen: vanaf 2027 heb je per loopbaanjaar 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen nodig.
2. Daarnaast de nieuwe 60/42-regel: vervroegd pensioen vanaf 60 jaar na 42 loopbaanjaren van 234 effectief gewerkte dagen, waarbij gelijkstellingen veel strikter wegen.
3. Verder de berekening van je pensioenbedrag, via een normaal of beperkt fictief loon en, sinds de hervorming, een cap-maatregel.
4. Ten slotte de voorwaarden voor de pensioenmalus, de nieuwe pensioenbonus en het gewaarborgd minimumpensioen.

Impact per type gelijkgestelde periode

Onderstaand overzicht slaat op werknemers. Voor zelfstandigen en ambtenaren gelden afwijkingen (zie verder).

De tabel hierboven is een vereenvoudigde weergave. De precieze percentages en regels lees je verderop in dit artikel. Voor je persoonlijke situatie raadpleeg je best de Federale Pensioendienst (werknemers en ambtenaren) of het RSVZ (zelfstandigen), of bespreek je dossier met je makelaar.

Hoe tellen de periodes mee in het pensioenbedrag?

Voor niet-gewerkte dagen rekent de Federale Pensioendienst met een fictief loon. Er bestaan twee varianten. Met de hervorming geldt daarnaast een plafond voor bepaalde gelijkgestelde periodes op je loopbaan.

Normaal fictief loon

Het normale fictieve loon is gebaseerd op het gemiddelde loon van het voorafgaande jaar en is gunstig. Ziekte, moederschapsrust, tijdelijke werkloosheid en zorgverlof blijven op dit normale fictieve loon berekend.

Beperkt fictief loon

Voor onvrijwillige werkloosheid in de tweede periode geldt sinds 2012 een beperkt fictief loon, gekoppeld aan het gewaarborgd minimumloon. Sinds 2018 geldt dit ook voor de derde periode van onvrijwillige werkloosheid en voor SWT (vroeger brugpensioen). Vanaf februari 2025 breidt het beperkte fictieve loon uit naar klassieke werkloosheid en naar niet-gewerkte dagen in een landingsbaan, voor pensioenen die ingaan vanaf 2027. Wie in een landingsbaan doorwerkt tot de wettelijke pensioenleeftijd, behoudt het normale fictieve loon.

Cap-maatregel (plafond): van 40% naar 20%

Vanaf 2027 tellen periodes van werkloosheid en landingsbanen samen nog beperkt mee voor de berekening van je pensioen. Die beperking heet een cap: een plafond op het deel van die periodes dat nog meetelt. Het maximum hangt af van je geboortejaar: 100% voor wie geboren is in 1960 of vroeger, 40% voor 1961 tot en met 1964, en daarna telkens 5 procentpunten minder per geboortejaar: 35% in 1965, 30% in 1966, 25% in 1967 en 20% voor wie geboren is in 1968 of later. Concreet: ben je geboren in 1968 of later, dan telt nog maximaal 20% van je werkloosheids- en landingsbaanperiodes mee voor je pensioenberekening, de rest niet.

Wat betekenen gelijkgestelde periodes voor de pensioenmalus en pensioenbonus?

Welke periodes tellen mee om een pensioenmalus te vermijden?

Wie vervroegd met pensioen gaat vanaf 2027, krijgt een malus tenzij je minstens 35 loopbaanjaren van 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen én 7.020 dagen in totaal kunt voorleggen. Ziekte, tijdelijke werkloosheid, moederschapsrust, zorgverlof en militaire dienst tellen mee. Klassieke werkloosheid, SWT en niet-gewerkte dagen in een landingsbaan tellen daarentegen niet mee.

Opbouwen van de nieuwe pensioenbonus

Wie zijn pensioen uitstelt tot na de wettelijke pensioenleeftijd, kan vanaf 1 januari 2026 een nieuwe pensioenbonus opbouwen voor een pensioen dat ingaat in 2027 of later. De dubbele werkvoorwaarde is identiek als bij de malus, maar de lijst van meetellende gelijkstellingen is strenger. Ziekte- en invaliditeitsperioden tellen hier niet mee. Klassieke werkloosheid, SWT en niet-gewerkte dagen in een landingsbaan blijven uitgesloten.

Wat betekenen gelijkgestelde periodes voor het gewaarborgd minimumpensioen?

Voor wie geboren is in 1970 of later geldt een strengere werkvoorwaarde: minstens 5.000 gewerkte of hieraan gelijkgestelde dagen. Ziektedagen telden tot nu toe slechts gedeeltelijk mee. Vanaf 2026 worden afwezigheidsperioden voor medische redenen volledig gelijkgesteld met gewerkte dagen. Klassieke werkloosheid, SWT en niet-gewerkte dagen in een landingsbaan tellen ook hier niet mee.

Wat geldt voor ambtenaren en zelfstandigen?

Ambtenaren verschillen fundamenteel van werknemers. Zij werken met het zogenaamde rugzakmodel. De cap van 20% op loopbaanonderbrekingen bestond bij ambtenaren al. Vanaf 2027 komen er bijkomende beperkingen. Periodes van eindeloopbaan, zoals disponibiliteit (een eindeloopbaanregeling voor ambtenaren), tellen nog voor maximaal 24 maanden mee. Loopbaanonderbrekingen vanaf 2027 tellen niet meer mee, behalve het RVA-eindeloopbaanstelsel vanaf 60 jaar en thematische verloven (zoals ouderschaps-, palliatief en mantelzorgverlof).

Voor zelfstandigen werken gelijkgestelde periodes iets anders. Werkloosheid, SWT en landingsbanen bestaan niet in het zelfstandigenstelsel. Het overbruggingsrecht (een uitkering als je je zelfstandige activiteit moet stopzetten) telt wel mee, tot maximaal 4 kwartalen. Zelfstandigen bouwen hun pensioenrechten op via kwartalen waarvoor sociale bijdragen betaald zijn. Zo komt 156 dagen bij een werknemer overeen met 2 kwartalen bij een zelfstandige.

De impact van gelijkgestelde periodes is grotendeels vergelijkbaar met die bij werknemers. Dat geldt zowel voor de loopbaanvoorwaarden voor vervroegd pensioen en de berekening van je pensioenbedrag, als voor de pensioenbonus, de pensioenmalus en het gewaarborgd minimumpensioen. Voor de concrete bedragen en kwartaalgrenzen raadpleeg je het RSVZ.

Wat onthoud je?

Of een gelijkgestelde periode echt meetelt voor je pensioen, hangt af van welke vraag je stelt. Een dag ziekte gedraagt zich anders dan een dag werkloosheid of een dag landingsbaan. De nieuwe pensioenhervorming versterkt die verschillen: strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen, een nieuwe cap van 20% en een pensioenmalus maken het voordeel van gelijkgestelde dagen kleiner. Tegelijk krijgen medische afwezigheden vanaf 2026 juist een betere gelijkstelling voor het minimumpensioen.

Wil je weten hoe jouw persoonlijke situatie eruitziet? Raadpleeg je loopbaangegevens op mypension.be of bespreek je situatie met je makelaar. Let wel: de impact van de hervorming op je persoonlijke situatie wordt pas in de zomer van 2027 volledig zichtbaar op mypension.be.