Echtscheidingspensioen: jouw rechten op een rij

Wat is een echtscheidingspensioen?

Het echtscheidingspensioen beschermt de financiële situatie van de ex-echtgenoot van een werknemer of zelfstandige. Je kan voor de huwelijksjaren rechten opbouwen alsof je zelf die activiteit uitoefende. Dit geldt enkel als je ex-huwelijkspartner werknemer of zelfstandige was. Was je ex-huwelijkspartner ambtenaar, of waren jullie wettelijk of feitelijk samenwonend? Dan heb je geen recht op dit pensioen.

Hoe wordt het berekend?

Voor de berekening kijken we naar 62,5% van het loon van je ex-huwelijkspartner tijdens de huwelijksjaren, verminderd met je eigen loon in diezelfde periode:

• Was je eigen loon lager dan 62,5% van het loon van je ex? Dan ontvang je op basis van dat verschil een echtscheidingspensioen.
• Was je eigen loon gelijk aan of hoger? Dan is er voor die periode geen echtscheidingspensioen.

Hoe langer je getrouwd was en hoe groter het loonverschil, hoe hoger je echtscheidingspensioen. Het wordt berekend aan het alleenstaandentarief van het wettelijk pensioen (60%), en je kan het opnemen vanaf het ogenblik dat je je eigen rustpensioen aanvraagt, ook bij vervroegd pensioen.

Een voorbeeld

Je ex-huwelijkspartner verdiende tijdens een huwelijksjaar € 45.000 bruto, jij verdiende dat jaar € 25.000. Voor de berekening nemen we 62,5% van € 45.000 en trekken daar je eigen loon van af: (62,5% × € 45.000) - € 25.000 = € 3.125. De berekening per huwelijksjaar: 1/45 × € 3.125 × 60% = € 41,67. Dat is het bedrag dat je voor dat ene huwelijksjaar extra als pensioen ontvangt.

Wat zijn de voorwaarden?

Om recht te hebben op een echtscheidingspensioen, gelden de volgende voorwaarden:

• Je moet zelf aanspraak kunnen maken op je rustpensioen.
• Je mag niet hertrouwd zijn op het moment dat je je pensioen opneemt. Hertrouw je, dan vervalt het recht. Eindigt dat nieuwe huwelijk later door echtscheiding of overlijden, dan kan dat recht worden hersteld .
• Je mag het ouderlijk gezag over je kinderen niet hebben verloren.
• Je mag niet veroordeeld zijn omdat je geprobeerd hebt je ex-huwelijkspartner te doden.
• Je mag niet door de rechter uitgesloten zijn om van je ex-huwelijkspartner te erven.
• Alleen de jaren van het huwelijk tellen mee. Periodes van samenwonen vóór het huwelijk worden niet in rekening gebracht.

Was je ex-huwelijkspartner ambtenaar?

Voor ex-huwelijkspartners van ambtenaren bestaat er geen echtscheidingspensioen. Het ambtenarenpensioen is een uitgestelde wedde en komt uitsluitend de ambtenaar zelf toe. Werkte je ex-huwelijkspartner naast de ambtenarenloopbaan ook als werknemer of zelfstandige, dan kan je voor die periodes wél een echtscheidingspensioen opbouwen.

Feitelijk gescheiden maar nog getrouwd?

Wie feitelijk gescheiden leeft, maar nog niet officieel is gescheiden, blijft juridisch gehuwd. In dat geval kan je als partner, onder bepaalde voorwaarden, aanspraak maken op de helft van het gezinspensioen van je echtgenoot, verminderd met je eigen pensioenbedrag. Die voorwaarden lijken op die van het echtscheidingspensioen: je mag het ouderlijk gezag over je kinderen niet verloren hebben, niet geprobeerd hebben je echtgenoot te doden en niet door de rechter uitgesloten zijn om van hem of haar te erven. Wordt die helft effectief opgenomen, dan kan het pensioen van je echtgenoot daardoor verminderen.

Impact van de pensioenhervorming

De pensioenhervorming die op 28 mei 2026 werd gestemd, heeft geen impact op het echtscheidingspensioen: de bestaande regels blijven van toepassing. Wel kondigde de regering in haar regeerakkoord aan om het echtscheidingspensioen op termijn af te bouwen, samen met het gezinspensioen, en partners aan te moedigen om afspraken over hun pensioen op te nemen in hun huwelijkscontract. Concrete wetteksten zijn er voorlopig nog niet.

Wat is de impact van een scheiding op je aanvullend pensioen?

Een scheiding kan ook gevolgen hebben voor je aanvullend pensioen. Dit is het pensioenkapitaal dat je opbouwt via je werkgever (groepsverzekering) of als zelfstandige, bovenop je wettelijk pensioen. Of dit kapitaal bij echtscheiding verdeeld moet worden, hangt af van de manier waarop jullie bezit geregeld is (je huwelijksstelsel) en is juridisch niet altijd duidelijk.

• Gemeenschapsstelsels (het wettelijk stelsel of de algehele gemeenschap): stelsels waarbij jullie bezit grotendeels samen is. Het aanvullend pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, is in principe van jullie samen. Heeft je partner een aanvullend pensioen en jij niet, dan kan je mogelijk aanspraak maken op een deel ervan.
• Scheiding van goederen: het aanvullend pensioen van je partner blijft een eigen goed en je hebt er in principe geen recht op.

Lees onze opinie hierover: Maak pensioensplit bij scheiding de norm >>

Deze informatie is algemeen van aard en houdt geen rekening met je persoonlijke situatie. Voor advies op maat raadpleeg je best de Federale Pensioendienst, voor zelfstandigen het RSVZ, of een professionele adviseur.