Wat is een welzijnsplan?

We gaan niet beweren dat een werkgever "vroeger" geen aandacht besteedde aan het welzijn van zijn werknemers. Wel integendeel: er zijn altijd werkgevers geweest die het beste wensten voor hun personeel. Maar de factor "welzijn op het werk" werd slechts in de laatste jaren ook in wetteksten gegoten. Bij ons is het de Wet van 4 augustus 1996 over het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, die aan de basis ligt van de concrete maatregelen hiervoor. In groten lijnen kan men zeggen dat de werkgever ertoe gehouden is de nodige maatregelen te treffen om de psychosociale risico’s op het werk te voorkomen, om de schade ten gevolge van deze risico’s te voorkomen of om deze schade te beperken.

"Welzijn" op het werk
De wet van 1996 heeft aan de ondernemingen een enorme inspanning gevraagd en het heeft trouwens een tijd geduurd alvorens alle door de wet voorziene organen opgestart werden. Sommige bepalingen zijn pas zeer recentelijk in werking getreden. Welzijn wordt er gedefinieerd als "het geheel van factoren betreffende de omstandigheden waarin arbeid wordt verricht". De wet schonk een bijzondere aandacht aan de preventie van psychosociale risico's op het werk, waaronder stress, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag. De preventie en de behandeling van arbeidsongevallen nemen in de wet ook een centrale plaats in.

In 2014 hebben 2 nieuwe wetten bepaalde elementen gewijzigd. Hierdoor wordt voortaan een algemeen kader vastgelegd voor de preventie van de psychosociale risico’s op het werk, waarvan geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag integraal deel uitmaken. Deze specifieke risico's blijven een bijzondere aandacht genieten.
Als voornaamste organen voor het welzijn op het werk telt men, binnen de onderneming, het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) en de Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk (IDPBW). Daarnaast werden er ook nog Externe Diensten voor Preventie en Bescherming op het Werk opgericht (EDPBW).

Verder dankzij welzijnsplannen
Met deze organen kan men dus zowel preventief als curatief ageren. Om nog verder te gaan in het welzijnsbeleid voor de werknemers, worden ondernemingen aangemoedigd om welzijnsplannen op te stellen, uit te werken en in te voeren. Het doel hiervan is de acties die de organisatie kan ondernemen voor het welzijn van zijn werknemers te structureren en specifieke acties te implementeren.

Hoe?
Het uitwerken van een welzijnsplan gebeurt niet zomaar en moet duidelijk gestructureerd worden. Vooreerst moet de context van het project geanalyseerd worden. Dit gebeurt door middel van stress- en welzijnsenquêtes. Dan moeten de doelstellingen gedefinieerd worden. De acties die moeten ondernomen worden, worden gepland, dan opgevolgd en eventueel aangepast of bijgestuurd worden. Ten slotte moeten deze acties geëvalueerd worden.

Wie?
Het is duidelijk dat heel wat actoren van de onderneming zullen betrokken zijn. Het management zal een rol spelen, maar ook de verantwoordelijken en medewerkers welzijn en P&O (personeel en organisatie). Ook de preventieadviseurs en vertrouwenspersonen zullen in de welzijnsplannen van tel zijn.

Hoe deze plannen zullen opgesteld en uitgewerkt worden, zal afhangen van de mogelijkheden en van de omvang van de organisatie. Kleinere structuren kunnen dit ook realiseren dankzij de hulp van gespecialiseerde ondernemingen.