Wat als ik als zelfstandige zwanger wordt? (1)

Een zelfstandige geniet minder sociale dekkingen dan een ambtenaar of een werknemer uit de privésector. Dit is zowel het geval voor een man als voor een vrouw. Hoe is de situatie wanneer een vrouw als zelfstandige zwanger wordt? Ze heeft recht op moederschapsrust (d.w.z. een moederschapsuitkering), kraamgeld (of een geboortepremie), moederschapshulp (dienstencheques) en kinderbijslag. Laten we dit eens overlopen.

Moederschapsrust
Een toekomstige moeder die zelfstandige is, heeft recht op maximum 8 weken moederschapsrust (9 weken voor een meerling). Hiervoor moet ze wel reeds zes maanden aangesloten zijn bij een ziekenfonds of van deze wachttijd vrijgesteld zijn. Van deze acht weken moeten er drie verplicht genomen worden, één vóór en twee na de bevalling. De overige vijf weken mogen vrij genomen worden vanaf 3 weken tot 7 dagen vóór de bevalling en vanaf de 3de week tot 23 weken na de bevalling. Het is het ziekenfonds dat deze moederschapsuitkering betaalt. Deze uitkering dient als vervangingsinkomen voor de periode gedurende dewelke de zelfstandige moeder niet gewerkt hebt. De uitbetaling gebeurt per week en het is dus niet verplicht om de acht weken in één keer te nemen.
Om deze uitkering te verkrijgen, moet de toekomstige moeder aan het ziekenfonds een aanvraagformulier bezorgen met de datum van stopzetting van het werk en de vermoedelijke bevallingsdatum. Na de geboorte moet ze het uittreksel van de geboorteakte dat voor de ziekteverzekering bestemd is of een medisch getuigschrift van de geboorte naar het ziekenfonds opsturen.

Kraamgeld
Het kraamgeld, ook wel geboortepremie genoemd, is de toelage die, in toepassing van de kinderbijslagregeling, wordt toegekend bij de geboorte van een kind als tegemoetkoming in de kosten voor de uitzet van deze baby. Het is de vader die het kraamgeld aanvraagt, maar de moeder die het ontvangt. De vader vraagt het kraamgeld aan als hij werknemer is, maar wanneer dit niet het geval is, kan de moeder de aanvraag indienen. In dat geval zal het sociaalverzekeringsfonds deze geboortepremie betalen. De premie moet bij het kinderbijslagfonds van de werkgever aangevraagd worden via het formulier "aanvraag om kraamgeld voor werknemers" of bij het sociaalverzekeringsfonds van de zelfstandige, via een gelijkaardig formulier.

Het kraamgeld kun je ten vroegste na vijf maanden zwangerschap aanvragen, en je hebt de tijd tot maximum vijf jaar (!) na de geboorte. De uitbetaling volgt ten vroegste 2 maanden vóór de vermoedelijke geboortedatum. Voor een eerste kind bedraagt de geboortepremie 1.223,11 EUR, voor een tweede kind, 920,25 EUR.

We hebben hiermee reeds twee aspecten behandeld van de hulp aan de zelfstandige (toekomstige) moeder. Maar er volgt nog wat.