Waar zitten de lacunes in de sociale bescherming van zelfstandigen?

De voorbije jaren werden er al een aantal inspanningen geleverd om het sociale statuut van zelfstandigen op te waarderen en hun sociale bescherming dichterbij het niveau van de werknemers te brengen. Toch heeft een zelfstandige vandaag nog altijd af te rekenen met een aantal pijnpunten inzake sociale bescherming. Wij zetten ze op een rijtje.

Pensioen

Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen is al jarenlang bezig aan een inhaalbeweging tegenover de pensioenen voor werknemers. Binnenkort zullen de minimumpensioenen voor beide statuten dan ook hetzelfde zijn. Dit neemt niet weg dat het wettelijk pensioen wellicht niet zal volstaan om uw levensstandaard na uw pensionering te behouden. Bent u zelfstandige, dan doet u er goed aan om zelf voor een aanvullend pensioen te zorgen via een Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ), een Individuele Pensioentoezegging (als u met een vennootschap werkt) of een Riziv-contract (als u een medisch of paramedisch beroep uitoefent).

Uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid

Werknemers die door ziekte of een ongeval arbeidsongeschikt worden, hebben gedurende eerste maand recht op een gewaarborgd loon. Dat wordt betaald door hun werkgever. Een zelfstandige krijgt gedurende die eerste maand helemaal niks.

Vanaf de tweede tot en met de twaalfde maand arbeidsongeschiktheid ontvangen zelfstandigen een forfaitaire dagvergoeding. Die ligt niet erg hoog, zodat het voor een zelfstandige een absolute must is om voor het arbeidsongeschiktheidsrisico een aparte verzekering af te sluiten, nl. een polis Gewaarborgd Inkomen.

Arbeidsongevallen

Als u zelfstandige bent en personeel in dienst hebt, dan bent u wettelijk verplicht om voor hen een arbeidsongevallenverzekering af te sluiten. Die dekt niet alleen de ongevallen tijdens en door het werk, maar ook deze op weg naar en van het werk. Althans van uw personeelsleden, niet van uzelf. Als uzelf ook verzekerd wil zijn tegen arbeidsongevallen, dan kunt u

  • de arbeidsongevallenverzekering voor uw personeel uitbreiden tot uzelf
  • een aparte ongevallenpolis voor uzelf onderschrijven.

Werkloosheid

Werknemers die ontslagen worden, hebben onder bepaalde voorwaarden recht op een werkloosheidsuitkering. Bij zelfstandigen is dat niet zo. Wel kunnen zij in bepaalde gevallen een uitkering krijgen via de zgn. faillissementsverzekering.