Huwen of samenwonen. Welke invloed op mijn pensioen?

Huwen of wettelijk of feitelijk samenwonen heeft een invloed op tal van aspecten van het leven. Maar welke invloed heeft een verandering van burgerlijke staat op het pensioen? 

Invloed op je wettelijk pensioen

Het huwelijk

De belangrijkste invloed van het huwelijk op het pensioen is de mogelijkheid om aanspraak te maken op een gezinspensioen. Het pensioen kan namelijk berekend worden aan het gezinsbedrag of aan het bedrag voor een alleenstaande. Het gezinspensioen is inderdaad interessanter als één van beide partners weinig of niet gewerkt heeft en daardoor zelf weinig of geen pensioenrechten opgebouwd heeft. Het werknemerspensioen van één van de echtgenoten kan worden verhoogd (vermenigvuldigd met 1,25) tot het gezinsbedrag, wanneer de som van de twee pensioenen, berekend als alleenstaande, niet voordeliger is.  Deze berekening gebeurt altijd in het voordeel van het koppel. Ze krijgen het hoogste bedrag, ofwel het gezinspensioen, ofwel twee alleenstaandenpensioenen. In het geval van een gezinspensioen wordt het pensioen van de andere partner opgeschort.

Er gelden wel enkele voorwaarden - de partner mag bijvoorbeeld geen werkloosheids- of ziekte-uitkering, rust- of overlevingspensioen ontvangen, mag geen niet-toegelaten beroepsactiviteit uitoefenen, enz.  De partner van een gepensioneerde met een gezinspensioen mag echter wel een beroepsactiviteit uitoefenen, op voorwaarde dat het inkomen de toegelaten grensbedragen niet overschrijdt.

Het huwelijk geeft bij het overlijden van één van de partners recht op een overlevingspensioen. Dit is een uitkering die toegekend wordt aan de overlevende echtgenoot van een werknemer of een gepensioneerde die als werknemer gewerkt heeft.

De overgangsuitkering is de uitkering die de overblijvende huwelijkspartner gedurende 12 maanden (zonder kinderlast) of  24 maanden (met kinderlast) ontvangt wanneer hij/zij niet voldoet aan de leeftijdsvoorwaarden (45 jaar) om een overlevingspensioen te krijgen. De minimumleeftijd van 45 jaar wordt tegen 2030 opgetrokken tot 55 jaar (voor meer info)

Samenwonen

Op zich heeft het samenwonen - of dit nu feitelijk of wettelijk is - geen invloed op het pensioen. Personen die samenwonen krijgen op het ogenblik van hun pensioen elk hun alleenstaandenpensioen op basis van hun eigen loopbaan. Het hierboven vermelde gezinspensioen is één van de grote verschillen tussen huwen en samenwonen. Feitelijk of wettelijk samenwonende koppels kunnen inderdaad nooit aanspraak maken op dit gezinspensioen. Samenwonenden hebben ook geen recht op een overlevingspensioen of een overgangsuitkering.

Invloed op je aanvullend pensioen

Tenzij een contract het tegengestelde zou voorzien, heeft huwen of samenwonen  op zich geen invloed op het aanvullend pensioen, in dit opzicht dat men niet meer of minder aanvullend pensioen zal ontvangen in functie van de burgerlijke staat. Het aanvullend pensioen is inderdaad, voor een werknemer, een element van het contract tussen de werkgever en zijn werknemer. De zelfstandige neemt ook als individu een VAPZ. In veel gevallen is echter aan het aanvullend pensioenplan een overlijdensdekking gekoppeld. Deze overlijdensdekking garandeert dat, wanneer de persoon vóór zijn pensioen sterft, zijn partner, kinderen of een andere begunstigde een kapitaal of een maandelijkse of jaarlijkse rente uitbetaald krijgt/krijgen.  Het pensioenreglement of het contract bepaalt dit dus, niet de burgerlijke staat.